Zoethoutwortel: wat het is, hoe het smaakt en hoe je het gebruikt
Wat is zoethoutwortel?
Zoethout (Glycyrrhiza glabra) is een vaste plant uit de vlinderbloemenfamilie die tot twee meter hoog wordt en blauwviolette bloemen draagt. De plant komt uit het Middellandse Zeegebied, Zuid-Europa en Azië, waar hij ook nu nog wordt geteeld. Het gebruikte deel is de wortel: de lange bruinachtige wortels worden opgegraven, gewassen, gedroogd en daarna in stokjes gesneden, tot poeder gemalen of ingekookt tot een dik extract waarvan drop wordt gemaakt.
De kenmerkende zoetheid van de wortel komt van glycyrrhizine, een stof die ruwweg 30–50 keer zoeter is dan suiker en waarvan de zoetheid langzaam opkomt en lang blijft hangen. De smaak is zoet, licht bitter en anijsachtig – de combinatie die van drop het favoriete snoep van de Noordse landen maakt en tegelijk een specerij die in de Chinese keuken en die van het Midden-Oosten wordt gebruikt.
Het verhaal van zoethout: van zoete wortel tot zoute drop
De Latijnse naam van de plant, Glycyrrhiza, komt van de Griekse woorden glykys („zoet“) en rhiza („wortel“) – in de loop der tijd werd dat het Engelse liquorice, het Duitse Lakritze en het Estse lagrits. In de landen rond de Middellandse Zee werd er in de oudheid al op de zoete wortel gekauwd, gewoon als lekkernij.
In de geschiedenis van het Europese snoepgoed heeft zoethout twee beroemde thuishavens. In het stadje Pontefract in Engeland werd eeuwenlang zoethout geteeld, en in de 18e eeuw begon men het extract daar met suiker te mengen – zo ontstonden de ronde geperste dropjes die nog altijd worden gemaakt. In Calabrië in Zuid-Italië worden de wortels ingekookt tot pure zwarte drop zonder suiker; die is hard, glanzend en zeer intens van smaak.
De Noordse landen gingen met zoethout hun eigen weg. Finland, Zweden, Denemarken en Nederland zijn dol op zoute drop, of salmiak, waarvan de zoute, scherpe smaak van ammoniumchloride komt. Ook in Estland zijn dropjes, dropijs en dropchocolade gewone winkelartikelen.
Hoe zoethout van oudsher wordt gebruikt
- Thee. Een zoethoutstokje of een theelepel poeder per kop heet water, 5–10 minuten laten trekken. Zoethout is een klassieke zoetmaker in kruidenmengsels, omdat het de smaak van bittere kruiden afdekt.
- Snoep en gebak. Zoethoutextract is de basis van Nederlandse, Finse en Deense drop; het poeder wordt ook aan chocolade, ijs en koekjes toegevoegd.
- Als specerij. In de Chinese keuken is zoethoutwortel een van de mogelijke ingrediënten van vijfkruidenpoeder; in het Midden-Oosten wordt er een verkoelende drank van gemaakt.
Onze zoethoutproducten
- Capsules met zoethoutwortelpoeder 500 mg, 120 stuks – gemalen zoethoutwortel in een capsule, voor wie de smaak liever niet proeft.
- Biologisch zoethoutwortelpoeder – 100 % biologisch zoethoutwortelpoeder, geen andere ingrediënten. Voor thee, gebak en smoothies; de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid staat op de verpakking.
- Capsules met zoethoutwortelextract 500 mg, 120 stuks – zoethoutwortelextract 5,7 %, 500 mg per capsule (zoals vermeld op de verpakking).
Ingrediënten, dagelijkse hoeveelheid en waarschuwingen staan op elke verpakking.
Tips voor het gebruik van het poeder
- Cacao en koffie. Een snufje zoethoutpoeder in warme chocolademelk geeft een zoete anijstoets, zodat je minder suiker nodig hebt.
- Fruitsalade en compote. Zoethout past goed bij pruimen, peren en appels.
- Kruidentheemengsel. Meng zoethoutpoeder met pepermunt, venkel en gember – zoethout zoet, gember geeft pit.
- Bakken. Zoethoutpoeder past bij chocoladetaart en roggebrood; begin met ½ theelepel per recept, want de smaak is sterk.
Recept: zoethoutcacao (2 koppen)
- 500 ml melk of haverdrank
- 2 el cacaopoeder
- ½ tl zoethoutwortelpoeder
- 1–2 tl honing of ahornsiroop
- een snufje zout
Roer in een steelpannetje de cacao, het zoethoutpoeder en het zout met een paar lepels van de melk tot een gladde pasta. Voeg de rest van de melk toe en verwarm al kloppend tot de drank begint te dampen; laat hem niet koken. Zoet met honing en schenk in koppen. Zoethout maakt de smaak van de cacao dieper en zoeter, zodat je minder zoetmiddel nodig hebt dan gewoonlijk. Dezelfde hoeveelheid poeder werkt ook in warme chocolade en koffie. Wil je een kruidiger drank, voeg dan een snufje kaneel of kardemom toe.
Poeder of capsules – hoe kies je?
- Poeder is voor de keuken: het mengt in dranken, deeg en crèmes, en de hoeveelheid pas je gemakkelijk aan je smaak aan. Begin met een kleine hoeveelheid, want de smaak van zoethout is sterk en blijft hangen.
- Capsules zijn voor wie de smaak van zoethout niet wil of een afgemeten hoeveelheid wil meenemen.
- Extractcapsules bevatten een geconcentreerd extract van de wortel in plaats van de wortel zelf; de ingrediënten staan op de verpakking.
Bewaar het poeder goed gesloten, want het trekt vocht aan en klontert snel. Kruiden die goed bij zoethout passen vind je in de categorie thee, kaneel, vanille en andere bakspecerijen in de categorie specerijen, en andere wortels en kruiden bij de kruidenpoeders en -capsules.
Goed om te weten
Zoethoutwortel bevat van nature glycyrrhizine. Mensen met hoge bloeddruk dienen overmatig gebruik van zoethout te vermijden, en wie zwanger is, borstvoeding geeft of medicijnen gebruikt, moet een arts raadplegen voordat hij of zij zoethoutproducten gebruikt. Overschrijd bij een voedingssupplement de dagelijkse hoeveelheid op de verpakking niet; een supplement is geen vervanging van een gevarieerde voeding. Droog en koel bewaren, buiten bereik van kinderen.