Imbir: przyprawa, którą znają wszyscy – świeży, w proszku i w kapsułkach
Czym jest imbir?
Imbir (Zingiber officinale) to tropikalna roślina zielna, której jadalną częścią jest podziemne kłącze – guzowaty „korzeń”, który kupujemy w sklepie. Roślina pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej i jest uprawiana od tak dawna, że nie występuje już w stanie dzikim. Dziś imbir uprawia się głównie w Indiach, Chinach, Nigerii i Indonezji. To bliski krewny kardamonu i kurkumy – wszystkie trzy należą do rodziny imbirowatych.
Ostry smak imbiru pochodzi od związków zwanych gingerolami. Podczas suszenia część z nich zmienia się w szogaole, które mają ostrzejszy i bardziej wytrawny smak – dlatego imbir w proszku smakuje inaczej niż świeży korzeń: mniej cytrusowej świeżości, więcej suchej ostrości. Żaden nie jest lepszy; to po prostu różne przyprawy do różnych zadań.
Jak imbir trafił do kuchni świata
Imbir był jedną z pierwszych przypraw, które dotarły do Europy z Azji. Kupcy starożytnego Rzymu sprowadzali go z Indii drogą morską, a w średniowieczu imbir był, obok pieprzu, jednym z najbardziej poszukiwanych towarów ze Wschodu: w XIV-wiecznej Anglii funt imbiru kosztował mniej więcej tyle co owca. Z tego samego okresu pochodzi europejska tradycja piernikarska – imbir, miód i mąka były podstawowymi składnikami pierwszych pierników, a świąteczne pierniczki krajów nordyckich i bałtyckich należą do tej samej rodziny.
Każda kuchnia ma swój imbir. W Indiach świeży imbir gotuje się z herbatą i mlekiem na korzenny chai. W Japonii cienkie marynowane plasterki podaje się do sushi, a w Chinach duża część dań smażonych w woku zaczyna się od imbiru, czosnku i dymki. Na Karaibach i w Afryce Zachodniej z imbiru robi się ostry napój bezalkoholowy, a w Anglii piwo imbirowe warzy się od XVIII wieku. W krajach nordyckich większość imbiru wciąż trafia do wypieków.
Wybierając świeży imbir, sprawdź, czy kłącze jest jędrne i ciężkie, a skórka gładka i błyszcząca. Pomarszczona skórka i miękkie miejsca pokazują, że korzeń był długo przechowywany.
Imbir w kuchni
- Świeży korzeń: starty do dań z woka, curry, marynat i herbaty; cienkie plasterki z cytryną i miodem w gorącej wodzie.
- Suszony proszek: w piernikach, muffinach, chutneyach, zupie dyniowej, złotym mleku i mieszankach herbacianych. 1 łyżeczka proszku odpowiada mniej więcej 1 łyżce startego świeżego imbiru.
- Imbir marynowany (gari) do sushi, imbir kandyzowany jako słodycz i do wypieków.
- Sok z imbiru i shoty: świeżo wyciśnięty sok z cytryną i jabłkiem albo napój zmieszany z naszego liofilizowanego soku z imbiru w proszku.
Dwa proste przepisy
Napój imbirowo-cytrynowy (2 filiżanki). Podgrzej 500 ml wody prawie do wrzenia. Dodaj ½ łyżeczki imbiru w proszku (albo 2 cm kawałek startego świeżego imbiru), sok z połowy cytryny i 1–2 łyżeczki miodu. Wymieszaj, zostaw do naciągnięcia na 5 minut i przecedź, jeśli użyłeś świeżego korzenia. Proszek osiada na dnie, więc zamieszaj ponownie przed wypiciem. Latem ostudź napój i podawaj z lodem.
Zupa marchwiowo-imbirowa (4 porcje). Rozgrzej w garnku 1 łyżkę oleju, dodaj 1 posiekaną cebulę i 500 g pokrojonej marchwi i podsmażaj kilka minut. Dodaj 1 łyżeczkę imbiru w proszku i 800 ml bulionu warzywnego i gotuj 20 minut, aż marchew będzie miękka. Zmiksuj blenderem ręcznym na purée, dodaj 100 ml mleka kokosowego i dopraw solą oraz sokiem z limonki. Podawaj z uprażonymi nasionami.
W wypiekach imbir w proszku łączy się z cynamonem, goździkami i kardamonem; te i inne przyprawy znajdziesz w kategorii przyprawy.
Proszek, sok w proszku czy kapsułki – czym się różnią?
- Ekologiczny imbir w proszku to wysuszone i zmielone kłącze – klasyczna przyprawa kuchenna.
- Liofilizowany sok z imbiru w proszku to wyciśnięty sok ze świeżego korzenia, zliofilizowany na proszek; smak jest bliższy świeżemu imbirowi i proszek rozpuszcza się w wodzie.
- Kapsułki z imbirem w proszku 500 mg, 120 szt. to ten sam imbir w proszku w kapsułce.
Po co ktoś miałby przyjmować imbir w kapsułce, skoro można go jeść? Powody są praktyczne. Po pierwsze, smak: świeży imbir jest dla wielu osób zbyt ostry, a proszek wmieszany do herbaty opada na dno. Po drugie, wygoda: kapsułka zawsze zawiera tę samą ilość i można ją przyjąć w pracy lub w podróży, bez tarcia i sprzątania. Po trzecie, trwałość: świeży korzeń wysycha albo pleśnieje w ciągu kilku tygodni, a kapsułki długo przechowują się w szafce. Skład i zalecana dzienna ilość są podane na opakowaniu.
Krewni imbiru i sąsiedzi na półce
Najbliższym krewnym imbiru w kuchni jest kurkuma, której często używa się w tych samych potrawach – curry, złotym mleku i zupach. O kurkumie piszemy we wpisie kurkuma: złota przyprawa w kuchni. Jeśli interesuje cię, jak świeży sok z imbiru staje się proszkiem, przeczytaj wpis sok z imbiru w proszku: co to jest i jak go używać. Wszystkie soki w proszku są zebrane w kategorii soki w proszku.
Przechowywanie
Świeży imbir przechowuj w lodówce zawinięty w papier albo obierz go i zamroź – zamrożony korzeń bardzo łatwo się ściera. Proszek i kapsułki przechowuj w temperaturze pokojowej, w suchym miejscu i z dala od bezpośredniego światła słonecznego, w zamkniętym opakowaniu; po otwarciu proszek z czasem traci aromat.
Warto wiedzieć
Kapsułki z imbirem są suplementem diety. Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia; nie przekraczaj zalecanej dziennej porcji podanej na opakowaniu. W przypadku ciąży, karmienia piersią, przyjmowania leków lub problemów zdrowotnych przed użyciem skonsultuj się z lekarzem. Przechowuj w miejscu niedostępnym dla dzieci.