Canadese hydrastis (Hydrastis canadensis): een Noord-Amerikaanse bosplant als extract en capsules
Wat voor plant is Canadese hydrastis?
Canadese hydrastis (Hydrastis canadensis; goudzegel) is een kleine vaste plant uit de ranonkelfamilie die groeit in de vochtige loofbossen van het oosten van Noord-Amerika – van het zuiden van Canada tot het zuidoosten van de Verenigde Staten. De plant wordt 15–50 cm hoog, met een behaarde stengel, twee grote gelobde bladeren en één kleine groenwitte bloem, die zich tegen de zomer ontwikkelt tot een rode vrucht die op een framboos lijkt. Onder de grond zit een knoestige gele wortelstok waarvan het breukvlak felgeel is – vandaar de naam „gouden zegel“.
De gele kleur komt van berberine, een bittere alkaloïde die ook in zuurbes en mahonie voorkomt. De inheemse volken van Noord-Amerika gebruikten de wortelstok als gele kleurstof voor stof en huid, en de plant maakte deel uit van hun traditie; Europese kolonisten namen hem in de 18e en 19e eeuw over. De wortel smaakt zeer bitter.
Het verhaal van Canadese hydrastis
Canadese hydrastis is een van de planten die Europa pas na de ontdekking van Amerika leerde kennen. De inheemse volken van het oosten van Noord-Amerika, onder wie de Cherokee en de Irokezen, groeven de gele wortelstok op in de bossen en gebruikten hem als kleurstof: er werden stof, leer en vlechtwerk mee gekleurd. De eerste die de plant in druk beschreef was de Amerikaanse natuuronderzoeker Benjamin Smith Barton, in 1798.
In de 19e eeuw werd Canadese hydrastis in de Verenigde Staten een gezochte handelswaar. Verzamelaars groeven wortelstokken op in de bossen en verkochten ze aan opkopers, en tegen het einde van de eeuw merkte men dat er in het dal van de Ohio-rivier, waar de plant vroeger volop voorkwam, nog maar heel weinig van over was. Al in 1884 werd geschreven dat de groeiplaatsen van wilde Canadese hydrastis samen met de loofbossen kleiner werden. De soort kwam in 1997 onder internationale bescherming.
De Engelse naam goldenseal komt van de ronde littekens op de wortelstok: de stengel van elk jaar laat een afdruk achter die lijkt op een zegel dat in was is gedrukt.
Waarom Canadese hydrastis beschermd is
Canadese hydrastis groeit langzaam – de wortelstok heeft 4–6 jaar nodig om oogstbaar te worden – en de wilde populaties zijn afgenomen door overmatige oogst en ontbossing. De soort staat daarom in bijlage II van het CITES-verdrag, dat de internationale handel reguleert, en in verschillende staten van de VS is oogsten in het wild beperkt. Tegenwoordig komt een groot deel van de Canadese hydrastis in de handel van gekweekte planten, die vaak in de schaduw van het bos worden geteeld om de natuurlijke omstandigheden na te bootsen. Bij het kopen van producten met Canadese hydrastis loont het om te vragen of de grondstof gekweekt is – gegevens over de toeleveringsketen van onze producten staan op de productpagina’s.
Hoe Canadese hydrastis wordt gekweekt
Canadese hydrastis kan niet zoals graan op een open akker worden geteeld. De plant heeft nodig wat een natuurlijk loofbos hem geeft: ongeveer driekwart schaduw, vochtige maar goed doorlatende, humusrijke grond en een dikke laag bladstrooisel. Kwekers planten Canadese hydrastis daarom ofwel direct onder het bladerdak van het bos, ofwel in bedden die onder schaduwdoek zijn aangelegd.
De plant wordt meestal vermeerderd met stukjes wortelstok, omdat hij uit zaad heel langzaam groeit. De stukjes gaan in de herfst de grond in en het duurt vier tot zes jaar tot de oogst. De wortelstokken worden in de herfst opgegraven, wanneer de bladeren zijn afgestorven, zorgvuldig gewassen om de aarde te verwijderen en in een warme, luchtige ruimte gedroogd. Een deel van de wortelstokken wordt meteen opnieuw geplant, zodat het bed zichzelf vernieuwt.
De gedroogde wortelstok is hard, aan de buitenkant bruinachtig en felgeel waar hij is gebroken. Er worden zowel vloeibare extracten van gemaakt als extractpoeder dat in capsules gaat.
Onze producten met Canadese hydrastis
- Canadese hydrastis extract 100 ml – een vloeibaar extract van de wortel van Canadese hydrastis op basis van water en alcohol, in een druppelflesje. Schudden voor gebruik; de druppels worden door een beetje water of sap gemengd, de hoeveelheid staat op de verpakking. Het extract is donkerbruin en zeer bitter – sap verbergt de smaak beter dan water.
- Canadese hydrastis extract capsules 500 mg, 120 stuks – extractpoeder van Canadese hydrastis in een capsule, voor wie de bittere smaak niet wil.
Ingrediënten, dagelijkse hoeveelheid en waarschuwingen staan op elke verpakking. Producten met Canadese hydrastis zijn bedoeld voor kortdurend gebruik in de op de verpakking vermelde hoeveelheid, niet voor doorlopend dagelijks gebruik.
Extract of capsules – welke kies je?
- Vloeibaar extract past bij wie de hoeveelheid druppel voor druppel wil afmeten en de bittere smaak niet erg vindt. Het flesje neemt weinig ruimte in en de druppels kun je door een drank roeren.
- Capsules zijn smaakloos en gemakkelijk mee te nemen. De ingrediënten van de capsule staan op de verpakking.
Veelgestelde vragen
Waarom zit er alcohol in het extract? Een mengsel van alcohol en water is het gebruikelijke oplosmiddel voor kruidenextracten: het trekt de smaak- en kleurstoffen uit de wortel en zorgt ervoor dat het extract goed blijft. De ingrediënten staan op het etiket van het flesje.
Hoe maak ik de bittere smaak zachter? Roer de druppels door appel-, sinaasappel- of druivensap. In water is de bitterheid het duidelijkst te proeven.
Geeft het extract vlekken? Ja, de gele kleur van Canadese hydrastis hecht zich aan stof en lichte werkbladen – dezelfde eigenschap die de plant ooit tot een kleurstof maakte. Veeg druppels meteen weg.
Hoe bewaar ik een geopend flesje? Rechtop, met de dop goed dicht, op een koele plaats en beschermd tegen licht.
Andere wortels en kruiden vind je in de categorie kruidenpoeders en -capsules en alle voedingssupplementen in de categorie voedingssupplementen.
Goed om te weten
Extract en capsules van Canadese hydrastis zijn voedingssupplementen. Een voedingssupplement is geen vervanging van een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl; overschrijd de op de verpakking vermelde dagelijkse hoeveelheid niet. Canadese hydrastis wordt niet aanbevolen tijdens zwangerschap of borstvoeding. Gebruik je medicijnen of heb je gezondheidsproblemen, raadpleeg dan eerst je arts voordat je het gebruikt; stop met het gebruik als je een ongewenste reactie krijgt. Droog en koel bewaren, buiten bereik van kinderen; gebruik het geopende extract binnen de op de verpakking vermelde termijn.